aecdisaster/ January 29, 2019/ ภัยใกล้ตัว

วิธีรักษาเบาหวานชนิดที่ 2 ในคนอ้วน ด้วยการผ่าตัด

            ผลการศึกษาในปัจจุบันแสดงให้เห็นว่า การผ่าตัดลดน้ำหนักรักษาเบาหวาน หรือที่เรียกว่า bariatric surgery ช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานที่มีโรคอ้วนแทรกซ้อนร่วมด้วย สามารถหายขาดจากโรคเบาหวานได้ ซึ่งผ่าตัดแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้

1.การผ่าตัดลดขนาดกระเพาะอาหารให้เล็กลง (restrictive procedure)

2.การผ่าตัดลดการดูดซึมอาหาร (malabsorptive procedure)

  1. การผ่าตัดที่อาศัยทั้งกลไกการลดขนาดกระเพาะอาหารให้เล็กลง ร่วมกับการผ่าตัดลดการดูดซึมอาหาร (combine restrictive and malabsorptive procedure)

ผลการศึกษาพบว่า การผ่าตัดรักษาเบาหวานและลดน้ำหนัก ถือเป็นการรักษาที่ได้ผลลัพธ์ดีและสามารถใช้ได้ผลในระยะยาว จากการเฝ้าติดตามเป็นระยะเวลา 20 ปี ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดมีค่าเฉลี่ยของน้ำหนักลดลงร้อยละ 13-26 เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ผ่าตัด ซึ่งมีค่าเฉลี่ยของน้ำหนักลดลงอยู่ที่ร้อยละ 1

อย่างไรก็ตาม น้ำหนักที่ลดลง พบว่าสามารถเพิ่มขึ้นใหม่ได้หลังการผ่าตัดรักษาเบาหวาน ราวร้อยละ 2-18 ส่วนอัตราการหายขาดจากโรคเบาหวาน พบว่าอยู่ที่อัตราร้อยละ 72 จากการรักษา 2 ปี และร้อยละ 36 จากการรักษา 10 ปี

นอกจากนี้ ยังพบอีกว่า กลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดรักษาเบาหวาน มีอัตราการเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดและโรคหัวใจลดลงถึงร้อยละ 53 ลดภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือดเล็กได้ร้อยละ 50 เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่ได้รับการผ่าตัด

ข้อบ่งชี้ของการผ่าตัดรักษาเบาหวาน ในคนอ้วน

ในต่างประเทศแนะนำให้ผ่าตัดรักษาเบาหวานชนิดที่ 2 ในผู้ป่วยที่มีน้ำหนักตัวมากเกินเกณฑ์ระดับรุนแรงดังต่อไปนี้

2.มีดัชนีมวลกาย หรือ body mass index (BMI) มากกว่าหรือเท่ากับ 40 กิโลกรัม/ตารางเมตร

3.มีดัชนีมวลกาย 35-39.9 กิโลกรัม/ตารางเมตร และควบคุมเบาหวานไม่ได้ด้วยยา

ภาวะแทรกซ้อนระยะยาวหลังการผ่าตัดรักษาเบาหวาน

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ข้อมูลการผ่าตัดรักษาเบาหวานในคนอ้วน ดูเหมือนจะได้ผลดี  แต่การรักษา ก็อาจก่อก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดและทำให้ขาดสารอาหารบางชนิดได้ เช่น ภาวะขาดธาตุเหล็ก แคลเซียม วิตามิน B12 และวิตามิน D ภาวะโลหิตจาง เป็นต้น

ภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดรักษาเบาหวาน จะพบมากได้มากน้อยเพียงใด ล้วนขึ้นอยู่กับชนิดของการผ่าตัดที่เลือกใช้ ไปจนถึงความชำนาญของศัลยแพทย์และทีมผู้ดูแล เช่น แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนวิทยา แพทย์ด้านโรคเบาหวาน รวมถึงความร่วมมือของผู้ป่วยเบาหวานด้วยเช่นกัน ที่ต้องดูแลตัวเองให้ดีหลังเสร็จสิ้นการผ่าตัด.